GNU Projesi altında geliştirilen GNU General Public Lisans, yazılımların açık kaynaklı olarak kodlanıp herhangi bir telif hakkı olmadan dağıtılması, paylaşılması ve değiştirilmesine izin veren bir lisanstır. Kısaca GNU GPL olarak da bilinen bu lisans, GNU programlarının birçoğu tarafından kullanılır. Ayrıca tüm açık yazılım programlarının yarısı da bu lisansı kullanır.

GPL General Public Lisans Neden Ortaya Çıktı?

Bu lisansın ortaya çıkmasının altında yatan ana düşünce, kullanıcıların kullandıkları yazılım tarafından kısıtlanmasını engellemeye dayanıyor. Lisans kapsamında, dört özgürlükle kullanıcılara ücretsiz yazılım sunulması ön görülüyor. Bu dört özgürlük ise şu şekilde sıralanıyor.

  • Kullanıcılar, yazılımı istedikleri amaç için kullanabilmeli.
  • ihtiyaçları doğrultusunda kullandıkları yazılımları değiştirebilmeli,
  • Kullanıcıların yazılımları diğer kullanıcılarla paylaşma hakkı olmalı,
  • Son olarak da kullanıcılar yaptıkları değişimleri paylaşabilmeli.

Bu dört özgürlük temelinde, Richard Stallman kullanıcılara serbestlik sunan Genel Kamu Lisansını ortaya çıkardı.

GNU General Public Lisans V3

Genel Kamu Lisansının en güncel sürümü 3. sürümdür. Bu sürüm 2007 tarihinde Richard Stallman tarafından yazıldı. Güncel durumda yazılımlar ve GNU programları versiyon 2 veya versiyon 3’ü kullanır. Bu lisans farklı formatlarda sunulabilir. Lisansın sunulduğu formatlardan bazıları HTML, düz metin ve Markdown olarak sayılabilir. Bu versiyon öncesinde 1.1, 1.2, 2.1 ve 2.2 olmak üzere dört versiyon daha yayınlanmıştır.

Yazılım Dışında Kullanılabilecek GNU

GNU Genel Kamu Lisansı, genellikle yazılım için kullanılıyor. Ancak belgeler, görseller ve diğer medya türleri için sunulan genel kamu lisansları da mevcut. GNU altında toplamda dört adet lisans sunuluyor. Bunlardan ilki yukarıda ele aldığımız şekilde yazılımlarla ilgili olan Genel Kamu Lisansı.

Diğer bir GNU lisansı ise GNU Daha Az Genel Kamu Lisansı (GNU Lesser General Public License). Bu lisans altında, bazı GNU Kütüphaneleri yer alıyor. Diğer bir seçenek ise GNU Affero Genel Kamu Lisansı. Bu lisans, GPL’yi içermekle birlikte kullanıcılara ek olarak program kaynağını elde etmek için ağ üzerinden lisanslı yazılıma erişmelerine izin veriyor. Son lisansı ise GNU Ücretsiz Belgeleme Lisansı olarak geçiyor. Bu lisans altında ise diğer kişiler tarafından kullanılabilecek ve yeniden dağıtılabilecek kullanım kılavuzları ve diğer belgeler yer alıyor.